Wie online een spel opent, vraagt zich soms af wie controleert of de uitkomsten wel eerlijk tot stand komen. Het antwoord ligt in certificering en keuring, een vast onderdeel van de Nederlandse regels: onafhankelijke toetsing van het spelsysteem aan vaste eisen. Hieronder staat wat die toetsing inhoudt, wie haar uitvoert, hoe ze samenhangt met de vergunning en waar spelers de uitkomst van de controle in de praktijk terugzien, zowel bij gokkasten als bij livespellen aan een tafel met een echte dealer in een studio.
Wat certificering inhoudt
Certificering is een onafhankelijke toets waarbij een spelsysteem wordt vergeleken met een vooraf vastgelegd stelsel van eisen. Een partij die niet bij het ontwerp of de exploitatie betrokken is, bekijkt of het systeem doet wat de aanbieder zegt dat het doet. Is dat het geval, dan volgt een goedkeuring op basis van de toets. Het doel is vertrouwen: de uitkomst moet niet alleen eerlijk zijn, maar ook aantoonbaar eerlijk.
Wat er getest wordt
In algemene termen kijkt een keuring naar de werking van het spelsysteem in zijn geheel. Daarbij gaat het om de willekeur van de uitkomsten, de manier waarop uitkeringen worden berekend en de samenhang tussen wat de spelregels beloven en wat het systeem uitvoert. Ook de beveiliging en de juiste verwerking van inzetten en saldi maken deel uit van het beeld dat de keurder opbouwt.
Onderdelen die in een keuring doorgaans aan bod komen:
- De werking van de generator die de uitkomsten bepaalt.
- De berekening en de uitbetaling van de uitkeringen.
- De overeenstemming tussen de spelregels en het gedrag van het systeem.
- De verwerking van inzetten, tegoeden en saldi.
Keuring door een aangewezen instantie
In Nederland worden speelsystemen gekeurd door een daartoe aangewezen instantie, op basis van het Keuringsschema. Sinds 1 oktober 2024 geldt versie 2.1 van dat schema, dat beschrijft aan welke eisen een systeem moet voldoen. De uitvoerende instantie rapporteert over de toets, en de aanbieder gebruikt de uitkomst om aan te tonen dat het systeem aan de eisen voldoet. Zo ligt de beoordeling van de techniek bij een gespecialiseerde partij en niet bij de aanbieder zelf.
Uit de praktijk: Sinds 1 oktober 2024 geldt Keuringsschema 2.1 voor de keuring van speelsystemen.
Geschillen over uitkomsten
Wie een vraag of klacht heeft over een uitkomst, begint bij de klantenservice of de klachtenprocedure van de aanbieder. Daar kunnen de gegevens van de betreffende spelronde worden nagelopen. Komt men er samen niet uit, dan kan het Juridisch Loket helpen bij de vraag welke vervolgstappen mogelijk zijn. De Kansspelautoriteit (KSA) neemt meldingen over bijvoorbeeld fraude of illegaal aanbod in ontvangst, maar kent voor klachten over een aanbieder geen eenduidige procedure.
Vergunning en keuring samen
Vergunning en keuring vullen elkaar aan. Online kansspelen mogen alleen worden aangeboden door houders van een KOA-vergunning, verleend door de KSA, en de houder moet in de Europese Unie of de Europese Economische Ruimte zijn gevestigd. Voor het spelsysteem komt daar de keuring bij. Wie wil nagaan of een aanbieder een vergunning heeft, vindt dat in de Kansspelwijzer op de website van de toezichthouder. De vergunning zegt iets over de aanbieder, de keuring iets over het spelsysteem; samen vormen ze twee lagen van controle.
Een overzicht van wie welke rol heeft:
| Aanbieder | Biedt het spel aan en laat het systeem keuren | Een spelsysteem dat aan de eisen voldoet |
| Keuringsinstantie | Toetst het systeem aan het Keuringsschema | Een rapport over de naleving |
| Kansspelautoriteit | Verleent de vergunning en houdt toezicht | Een vergunde markt met toezicht |
Hoe je herkent dat een spel gecontroleerd is
Aan een spel zelf is meestal niet te zien dat het is gekeurd, dus verwijst men in de praktijk naar de vergunning. Alleen aanbieders met een KOA-vergunning mogen online kansspelen aanbieden, en voor hen geldt de keuringsplicht. Wie wil controleren of een aanbieder aan het vergunde deel van de markt hoort, kan de naam opzoeken in de Kansspelwijzer. Een vermelding in de Kansspelwijzer zegt dat de aanbieder is toegelaten, niet iets over afzonderlijke spellen.
| Toetst de werking van het spelsysteem | Voorspelt de uitkomst van een afzonderlijke ronde |
| Bevestigt dat uitkomsten volgens de regels tot stand komen | Garandeert een bepaald resultaat voor een speler |
| Controleert de berekening van uitkeringen | Vervangt het toezicht op de aanbieder |
Wat spelers kunnen nalezen
Spelers kunnen de spelregels nalezen, en die moeten in het Nederlands beschikbaar zijn, net als de knoppen en teksten in de spelomgeving. Op het informatiescherm van een spel staan doorgaans de regels, de verklaring van symbolen en de uitleg over uitkeringen. Bij een spel met een theoretisch uitkeringspercentage, ook RTP genoemd, wordt dat in de regels toegelicht. Een enkele Engelse opmerking van een presentator bij een live spel is toegestaan, maar de regels zelf blijven Nederlands.
| Spelregels | Informatiescherm van het spel | Nederlands |
| Uitkeringsschema | Bij de spelregels | Nederlands |
| Knoppen en menu’s | In de spelomgeving | Nederlands |
Waarom keuring bij gereguleerde markten hoort
Keuring hoort bij een gereguleerde markt omdat vertrouwen daarvoor een voorwaarde is. De Nederlandse online markt ging op 1 oktober 2021 open voor vergunninghouders, en sindsdien staat naast de vergunning ook het onderzoek van het spelsysteem als vaste eis. Zo kan een speler ervan uitgaan dat het systeem niet alleen door de aanbieder zelf is beoordeeld. De toetsing geeft de markt een gedeelde maatstaf.
Livespellen en keuring
Ook livespellen vallen onder het vergunde aanbod: online live casino is alleen mogelijk via een KOA-vergunning. Aan de kant van de speler is een live lobby een overzicht van tafels met een dealer in een studio en een videostroom die bijna in realtime wordt getoond. De indeling van zo’n live lobby is te zien op de website van een online casino. Naast het beeld van de tafel staat meestal een chat.
Keuringsschema’s blijven bijgewerkt
Een keuringsschema is geen eindpunt. Technologie en spelvormen veranderen, en daarom worden schema’s herzien. Versie 2.1 geldt sinds 1 oktober 2024, maar dat betekent niet dat daarmee de laatste versie is gepubliceerd. Wie de actuele stand wil weten, kan het beste de publicaties van de toezichthouder raadplegen, omdat die aangeven welke versie op dat moment van toepassing is.
Veelgestelde vragen
Wat is het verschil tussen een vergunning en een keuring?
Een vergunning gaat over de aanbieder: alleen houders van een KOA-vergunning mogen online kansspelen aanbieden. Een keuring gaat over het spelsysteem en toetst of dat voldoet aan de eisen van het Keuringsschema.
Welke versie van het Keuringsschema geldt in Nederland?
Sinds 1 oktober 2024 geldt Keuringsschema 2.1. Omdat schema’s worden herzien, is het verstandig de actuele stand bij de toezichthouder te raadplegen.
Betekent een keuring dat de uitkomst van een spel voorspelbaar is?
Nee. Een keuring toetst of het systeem werkt volgens de regels, niet wat de uitkomst van een afzonderlijke ronde is. Die blijft per ronde onafhankelijk.
Moeten de spelregels in het Nederlands beschikbaar zijn?
Ja, de spelregels en de knoppen in de spelomgeving moeten in het Nederlands zijn. Een losse Engelse opmerking van een presentator bij een live spel is toegestaan.
Waar kan iemand terecht bij een klacht over een uitkomst?
De eerste stap is de klantenservice of de klachtenprocedure van de aanbieder. Daarna kan het Juridisch Loket helpen bij de vraag welke vervolgstappen mogelijk zijn.